“Wortels waren ziek,” zegt gemeente — en toevallig stond ineens het lelijkste kunstwerk van Weesp in beeld

WEESP — In een moedige stap richting de toekomst, of althans richting iets dat daar administratief voor doorgaat, heeft de gemeente besloten meerdere gezonde bomen te verwijderen om ruimte te maken voor een groot roestkleurig object met de tekst “Utrechtse Poort”. Het kunstwerk, dat eruitziet alsof een vergeten stuk damwand na een zware jeugd alsnog ambtenaar is geworden, moest volgens betrokkenen “goed zichtbaar” zijn voor het publiek.

Aanvankelijk leefde onder omwonenden nog de ouderwetse verwachting dat bomen in een groene omgeving enige bestaansrecht hadden. Die verwarring werd snel weggenomen toen de gemeente liet weten dat de wortels “ziek” waren. Een woord dat in bestuurlijke kring tegenwoordig ongeveer dezelfde betekenis heeft als: dit staat in de weg van een plan waar al teveel vergaderuren in zitten.

Inwoners van Weesp reageren verdeeld. Sommigen noemen het “zonde”, anderen noemen het “bizar”, en weer anderen kijken ernaar met de stille blik van mensen die inmiddels begrijpen dat je in Nederland belasting betaalt zodat er uiteindelijk een groot roestig bord in een kaal stuk grond gezet kan worden.

Volgens critici is er sprake van een klassieke gemeentelijke operatie: eerst iets waardevols weghalen, daarna iets duurs neerzetten, en dat vervolgens “versterking van de identiteit van de plek” noemen. De plek in kwestie beschikte voorheen al over een identiteit, namelijk: bomen, schaduw en enig gevoel van leven. Dat is nu ingeruild voor een visueel statement dat nog het meest doet denken aan een failliete kunstacademie die zich op infrastructuur heeft gestort.

De gemeente zelf benadrukt dat er geen sprake is van verspilling. Het duizenden euro’s kostende object zou een “markering van historische betekenis” zijn. Dat is goed nieuws voor inwoners die jarenlang hebben gedacht dat geschiedenis vooral bestond uit gebouwen, verhalen en landschap, en niet uit een schuin opgestelde staalplaat in een omgewoelde zandvlakte.

Ondertussen groeit onder bewoners het vermoeden dat de bomen vooral hinderlijk waren omdat ze het uitzicht op het kunstwerk belemmerden. Een hardnekkige complottheorie, aldus de gemeente. Toevallig wel eentje die exact overeenkomt met hoe het er nu uitziet.

Een woordvoerder liet weten dat de beslissing “zorgvuldig” is genomen. In gemeentelijke taal betekent dat doorgaans dat er minstens drie rapporten, vier overleggen en een externe adviseur nodig waren om uiteindelijk uit te komen op iets waarvan de gemiddelde inwoner binnen drie seconden zegt: maar waarom dan?

Het nieuwe toegangselement moet bezoekers van Weesp welkom heten. Dat lukt op zich uitstekend. Niets zegt immers “fijn dat u er bent” zoals een kale vlakte, een verdwenen rij bomen en een massief blok schrootijzer waar waarschijnlijk een bedrag aan hangt waar een halve straat liever een parkbank, wat groen of gewoon lagere lasten voor had teruggezien.

Toch is er ook optimisme. De roestige constructie staat er stevig bij, en zal vermoedelijk nog jarenlang dienstdoen als monument voor een tijdperk waarin gemeenten dapper durfden te kiezen voor minder natuur en meer uitlegpanelen.

Kortom: Weesp heeft er iets bijzonders bij. De bomen zijn weg, het staal is zichtbaar, en de wortels waren natuurlijk precies ziek genoeg om het allemaal heel toevallig mogelijk te maken. Nederland op zijn efficiëntst.